{{ darkOn ? 'go bright' : 'go green' }}
PRAKTIJKVERHALEN

Betrokkenheid door de hele school succesfactor op Zone.college

Henk Veurink
Docent Economie, Kartrekker Eco-Team
regio
trefwoorden
auteur
Henk Veurink
Docent Economie, Kartrekker Eco-Team
partners
Eco-Schools

website

Stimuleert leerlingen tot duurzaam denken en doen

 

Duurzame docent

Duurzame docenten maken werk van duurzaamheid in PO, VO en MBO

website

Henk Veurink, duurzame docent VO van het jaar 2018, is de kartrekker van de vele duurzame initiatieven van zijn leerlingen op het Zone.college. Daarbij draait het er niet alleen om samen met leerlingen energie te besparen en afval goed te scheiden, maar zeker ook om de werkvormen die hij hiervoor inzet.

“Projectonderwijs is een mooie manier om kinderen zich te laten ontwikkelen en op hun eigen ontwikkeling te laten reflecteren,” vertelt Henk. Met behulp van Eco-Schools heeft hij dit type lessen steeds verder uitgewerkt en is de bekendheid binnen de school gegroeid.

Aanpak

“Met het raamwerk van Eco-Schools zijn we begonnen. We hebben hiervoor een enquête gebruikt die we elk jaar aan het begin van het schooljaar houden. In deze enquête gaat het over de 10 thema’s van Eco-Schools. De leerlingen gaan in tweetallen door school met de enquête. Na afloop analyseren ze de uitkomsten. Op elk thema komen verbeterpunten. Dan kunnen ze zelf kiezen wat de verbeteringen kunnen zijn en zo beginnen de teams met acties. Deze enquête is de grootste bron van ideeën. Hoe je het verder doet, ja, daar moet je in pionieren.”

Zo begon het klein en kreeg het project de kans rustig aan te groeien. De uren voor dit project werden opgenomen in het rooster, zodoende konden de leerlingen structureel aan de slag. Ook was er veel draagvlak in de organisatie voordat Henk begon.

“Dat is eigenlijk wel de grootste succesfactor geweest van alle projecten die we hebben gehad. Dat we in de school, uit alle lagen en functies, ondersteund en geholpen zijn.”

“De conciërges zijn nodig voor de praktische hulp en voorzieningen, de teamleiders regelen tijd – soms moet je projecten buiten school doen dan moet je er een collega bij hebben. De teamleider en/of de financieel directeur werden betrokken als we weer een nieuw verbetervoorstel hadden. Met een goed onderbouwd voorstel en uitleg door de kinderen zelf, werden geld en middelen beschikbaar gesteld om het uit te kunnen voeren.”

Didactiek

Vanuit de verbetervoorstellen bedenken de leerlingen het project. Vanuit een probleemstelling werken ze mogelijke oplossingen uit in tekeningen of foto’s. Vervolgens maken ze een plan van aanpak inclusief tijdplanning. Dat geheel presenteren ze aan de teamleider en/of financieel directeur. En als het akkoord is mogen ze het gaan uitvoeren.

“Ze werken het project in teamverband uit. In de loop van het jaar beoordelen we hoe ze samenwerken, hoe hun doorzettingsvermogen is, hoe het onderzoekend vermogen is. Op een zestal competenties beoordelen we de kinderen. In het team heb je er altijd wel één of twee die de kantjes er een beetje aflopen. Dat laten we hen eerst zelf oplossen, door elkaar aan te spreken. De ene keer lukt dat goed, de andere keer zijn ze minder mondig en moeten we meer helpen en reflecteren op dat gedrag.”

Op het Zone.college werken de leerlingen uit het Groene Lyceum nu aan deze projecten. Het mee laten doen van leerlingen van alle niveaus is rooster-technisch nog lastig maar is wel een grote wens van Henk. Liefst zou hij met gemengde teams, waarin leerlingen van diverse leerjaren en schooltypes bij elkaar komen, werken.

Duurzaamheid binnen andere vakken

Binnen zijn eigen vak economie werkt Henk ook veel met duurzame thema’s.

“Plastic soep of afvalscheiding gebruik ik vaak als startpunt: leren budgetteren, recyclen, zelf besparen en het land vooruit helpen, duurzaam omgaan met energie, het past allemaal prima in de economie-les.”

Bij andere vakken is dat wel wat lastiger merkt hij, maar in de groene vakken (tenslotte is het Zone.college een groene opleiding) komt dit ruimschoots aan bod.

Projecten binnen en buiten school

In de eerste jaren is er enorm veel opgepakt binnen de school door de leerlingen uit klas 2, totdat nu zelfs de kranen zijn vervangen nadat leerlingen de waterverspilling bij het handen wassen hadden gemeten en een verbetervoorstel mochten uitvoeren. Ook zijn de lampen in de gym-kleedkamers vervangen door led-lampen met bewegingssensoren.

Maar ook buiten het gebouw zijn de leerlingen actief in de omgeving van school. Dit doen de leerlingen uit de derde klas. Zo geven ze voorlichting aan basisscholen over hun succesvolle projecten.

“We zijn met een bakfiets, opgetuigd met Eco-Schools-logo, gevuld met versnipperde papieren koffiebekers en presentatiemiddelen, met vier leerlingen op pad gegaan. Daar lieten we hen dan in groep 7 en 8 vertellen over onze projecten. Mijn leerlingen verzorgden alles zelf, ik fietste alleen maar mee en begeleidde waar nodig.”

Ons doel was om duurzaamheid en ook Eco-Schools bij meer basisscholen in Zwolle bekend te maken. Eén meisje uit de groep zei dat ze het lastig vond om te presenteren, en dan ook nog in een onbekende omgeving.

“Ik zei: ‘weet je wat we doen, als je nou eerst eens twee keer gewoon meegaat en toekijkt, je helpt met aansluiten, je kijkt hoe alles gaat en als je het leuk vindt kun je na 1 of 2 bijeenkomsten zelf iets vertellen.’ Al tijdens de 2e presentatie heeft ze dat gedaan, om beurten vertelden ze iets. Ze begon het zelfs leuk te vinden! Dat is voor mij een mooi voorbeeld van groeien in vaardigheden.”

 

Van blote voetenpad tot het “takken-vrij” maken van een vijver

De leerlingen hebben intussen verder een scala aan projecten buiten de school uitgevoerd. Hieronder zie je er een aantal op de foto. Overleg en samenwerking hoort daar nadrukkelijk bij, naast het praktisch uitvoeren van de afgesproken opdracht met de betrokken kinderboerderij of basisschool.

Bestendiging aanbod

Om de kwetsbaarheid van het project (Henk is de grote kartrekker, maar viel ook uit vanwege corona begin dit jaar) te beperken wordt nu een tweede docent betrokken. Zo wordt het team verder verstevigd. Ook werken ze hard aan de interne PR. Het doel is dat straks 75% van de leerlingen en docenten á la minute kan vertellen wat het betekent om Eco-School te zijn.

Maar het belangrijkste, benadrukt Henk, blijft de betrokkenheid door de hele school heen. Dát is de grootste succesfactor.